Portal Orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Katowicach

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 października 2024 r.

Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodnicząca Sędzia SA Barbara Konińska

po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. w Katowicach

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.

przeciwko C. S.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach

z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt XIV GC 347/19

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

SSA Barbara Konińska

Sygn. akt V AGa 511/22

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022 r., XIV GC 347/19 Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 267 914,64 zł (punkt 1.); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (punkt 2.); zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 19 056,60 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 3.).

Sąd Okręgowy wydając zaskarżony wyrok ustalił następujące fakty:

W dniu 27 kwietnia 2012 r. (...) Serwis Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w W., uprzednio działająca pod firmą (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawarła z (...) spółka europejska z siedzibą w H. działającą przez (...) Spółka (...) Oddział w Polsce (dalej jako (...)) umowę o świadczenie usług promocji nr (...), na mocy której dłużnik zobowiązał się do usług marketingowych na rzecz (...) i odsprzedaży produktów C. swoim kontrahentom.

Następnie, w dniu 15 lipca 2016 r. zostało zawarte porozumienie trójstronne na podstawie, którego powódka (...) Spółka z o.o. wstąpiła w miejsce (...).

W dniu 19 września 2016 r. pozwany C. S. jako Prezes Zarządu (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością złożył oświadczenie o poddaniu się egzekucji
w trybie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. Przedmiotem zabezpieczenia były wierzytelności powstałe
w wyniku wykonania umowy z dnia 27 kwietnia 2012r. zawartej przez (...) Sp. z o.o. z (...) spółka europejska z siedzibą w H. działająca przez (...) Spółka (...) Oddział w Polsce o świadczenie usług promocji nr (...), przedmiotem której było ustalenie zasad współpracy w zakresie świadczenia usług promocji i reklamy na rzecz (...) oraz sprzedaży na rzecz stacji obsługi produktów znajdujących się w ofercie (...).

W dniu 11 lipca 2018 r. powódka rozwiązała umowę o świadczenie usług promocji nr (...) z dnia 27 kwietnia 2012 r. ze skutkiem natychmiastowym oraz wezwała dłużnika (...) Sp. z o.o. do zapłaty nierozliczonej zaliczki w wysokości 181 214,80 zł netto
(222 894,20 zł brutto) oraz kwoty waloryzacji w wysokości 122 463,57 zł, wynikającej z noty obciążeniowej nr (...) z dnia 11 lipca 2018 r. W sumie powódka wezwała dłużnika do zapłaty kwoty 345 357,77 zł w terminie 30 dni od dnia odebrania wezwania. Dłużniczka zapłaciła kwotę 9287,30 zł, zatem do zapłaty pozostała kwota 336 070,47 zł z tytułu zaliczek wraz z ich waloryzacją.

Postanowieniem z dnia 20 listopada 2018 r. Sąd Rejonowy w Kielcach V Wydział Gospodarczy, sygn. akt V GCo 1220/18 nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu numer Rep. (...) sporządzonemu przed notariuszem A. K. na rzecz wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko dłużnikowi (...) Serwis Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., co do obowiązku zapłaty kwoty 300 000 zł.

Powódka (...) Sp. z o.o. na podstawie aktu notarialnego opatrzonego klauzulą wykonalności wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko (...) Sp. z o.o. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kielcach P. K. pod sygn. akt GKm 12/19. Powódka uzyskała klauzulę wykonalności na kwotę 300 000 zł. Powódka złożyła wniosek egzekucyjny co do kwoty wynikającej z klauzuli wykonalności. Powódka nie dochodziła całości roszczenia. Pozostała jeszcze kwota 36 070,47 zł, w przedmiocie której nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Postanowieniem z dnia 19 września 2019 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kielcach P. K. umorzył postępowanie w sprawie wobec bezskuteczności egzekucji wskazując, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej niż koszty egzekucyjne.

W związku z tym, iż postępowanie egzekucyjne względem dłużnika (...) Sp.
z o.o. okazało się bezskuteczne, powódka w dniu 10 czerwca 2019 r. skierowała wezwanie do zapłaty do pozwanego C. S., jako członka zarządu tej spółki. Powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 339 132,45 zł, na którą to kwotę składały się kwoty: 213 606,90 zł z tytułu zwrotu zaliczki zgodnie z umową o świadczenie usług promocji nr (...) wraz z odsetkami ustawowymi z opóźnienie w transakcjach handlowych od kwot: 122 463,57 zł
z tytułu waloryzacji, kwota 187 zł z tytułu kosztów procesu, 2700 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu egzekucyjnym, kwota 174,98 zł z tytułu kosztów poniesionych w postępowaniu egzekucyjnym.

Pozwany C. S. pełnił funkcję prezesa zarządu spółki(...)Sp.
z o.o. z siedzibą w K. w dniach od 01 września 2016 r. do 20 grudnia 2016 r. oraz od dnia 2 lutego 2018 r. do dnia 31 marca 2018 r., kiedy to został odwołany Uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (...) Serwis Sp. z o.o. Następnie funkcję Prezesa Zarządu pozwany pełnił od dnia 02 stycznia 2019 r. do 9 kwietnia 2019 r.

Sąd Okręgowy ustalił też, że w dniu 3 lipca 2018 r. Sąd Rejonowy w Kielcach
X Wydział Gospodarczy KRS wydał postanowienie w sprawie ustanowienia na okres nieprzekraczający roku dla (...) Serwis Sp. z o.o. kuratora w osobie r.pr. W. S.. Postępowanie w przedmiocie ustanowienia kuratora zostało umorzone postanowieniem z dnia 15 marca 2019 r. wobec powołania Uchwałą nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników(...)Sp. z o.o. z dnia 2 stycznia 2019 r. na stanowisko prezesa zarządu spółki pozwanego C. S..

Od dnia 9 kwietnia 2019 r. funkcję prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. pełni natomiast N. S..

Sąd Okręgowy dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i księgowości na okoliczność ustalenia, czy i kiedy nastąpiła niewypłacalność (...) Serwis Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., uzasadniająca złożenie wniosku o ogłoszenie jej upadłości, a także ustalenia, czy wierzyciel poniósł szkodę, w przypadku gdyby biegły uznał, iż nie doszło do złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie. Biegły ustalił, że (...) Sp. z o.o. powinna złożyć wniosek
o ogłoszenie upadłości w III kwartale 2018 r., to jest po ustaleniu, że nie spełni żądania wierzyciela (...) Sp. z o.o. z 12 lipca 2018 r., co do zapłaty kwoty 345 357,77 zł. Powyższe zobowiązanie stanowiło około 21% sumy bilansowej (...) Sp.
z o.o. na dzień 31 grudnia 2018 r. Spółka w bilansach za lata 2015 do 31 marca 2019 r. wykazywała, że posiada znaczne środki pieniężne, to jest w 2018 r. kwotę 787 036,04 zł,
a według stanu na 31 marca 2019 r. kwotę 512 413,77 zł. Ponadto, udzieliła pożyczki
w wysokości 600 000 zł według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r., a na koniec
I kwartału 2019 r. w wysokości 900 000 zł. Powyższe dane stoją w sprzeczności z ustaleniami komornika prowadzącego egzekucję z wierzytelności na rachunkach bankowych i należności, gdyż na dzień 15 marca 2019 r. spółka nie posiadała jakichkolwiek środków pieniężnych bądź należności. Biegły wyjaśnił, że przy założeniu, że na koniec 2018 r. i na koniec I kwartału 2019 r. stan środków pieniężnych, pożyczek i należności był zgodny z wartościami bilansowymi podanymi przez spółkę, stopień zaspokojenia wierzytelności ujętych w kat. II
(w tym wierzytelność powódki) wyniósłby około 79%.

Jak wskazał Sąd Okręgowy powódka dochodzi zapłaty od pozwanego na podstawie art. 299 § 1 k.s.h., który stanowi, iż jeżeli egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Dodał też, że w myśl art. 299 § 2 k.s.h. - członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności o której mowa
w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody.

Jak ocenił Sąd I instancji powódka wykazała, że (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie uregulowała należności, która była przedmiotem oświadczenia
o poddaniu egzekucji, a wynikającego z łączącej strony umowy o świadczenie usług promocji nr (...) z dnia 27 kwietnia 2012 r., któremu Sąd Rejonowy w Kielcach postanowieniem
z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt V GCo 1220/18 nadał klauzulę wykonalności co do obowiązku zapłaty kwoty 300 000 zł. Powódka wykazała bezskuteczność egzekucji.

Sąd Okręgowy stwierdził, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut pozwanego, że powódka skierowała egzekucję jedynie do części majątku dłużnej spółki – to jest do środków pieniężnych na rachunkach bankowych i należności. Pozwany nie wskazał jednocześnie majątku dłużnej spółki, który nie został, a mógł zostać objęty postępowaniem egzekucyjnym, skoro jak twierdzi biegły sądowy powołany w sprawie – wartości bilansowe spółki wskazywały na znaczne środki pieniężne.

W ocenie Sądu Okręgowego, pozwany będący prezesem zarządu(...) Sp.
z o.o. w okresach wymienionych powyżej, nie wykazał, by wystąpiły okoliczności określone w art. 299 § 2 k.s.h. skutkujące zwolnieniem pozwanego z odpowiedzialności za nieuregulowane zobowiązania spółki. Ciężar dowodu w powyższym przypadku spoczywa na stronie pozwanej. Zgodnie bowiem z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zarówno powstanie szkody, jak i inne przesłanki odpowiedzialności, to jest wina i związek przyczynowy pomiędzy tak rozumianą szkodą a zachowaniem członków zarządu spółki funkcjonują na zasadzie domniemania ustawowego. Strona powodowa nie musi ich wykazywać – z drugiej strony ich brak musi być wykazany przez stronę przeciwną dla uwolnienia się od odpowiedzialności.

Powódka domagała się zasądzenia od pozwanego jako prezesa zarządu dłużnej spółki (...) Sp. z o.o. kwoty 339 132,45 zł. Dochodzona przez powódkę należność wynikała z czynności, która miała miejsce w dniu 15 lipca 2016 r. polegającej na zawarciu porozumienia trójstronnego, na podstawie którego powódka (...) Sp. z o.o. wstąpiła
w miejsce (...) ( (...) spółka europejska działająca przez (...) (...)Oddział w Polsce), jako strona umowy o świadczenie usług promocji nr (...) zawartej w dniu 27 kwietnia 2012 r. Spółkę (...) Sp. z o.o. (dawniej (...) Sp. z o.o.) reprezentował pozwany C. S. jako Prezes Zarządu spółki. Zobowiązanie wynikające z powyższej umowy nie zostało wykonane.

Sąd Okręgowy ocenił, iż postępowanie dowodowe wykazało, że pozwany pełnił funkcję prezesa zarządu w dacie powstania zobowiązania, jak również w dacie, w której należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, zaraz po tym jak funkcję tą przestał pełnić wyznaczony przez sąd kurator. Skoro podstawa do ogłoszenia upadłości istniała
w trakcie gdy wyznaczony był kurator(...) Sp. z o.o., to pozwany przyjmując funkcję prezesa zarządu powinien odpowiadać za zobowiązania spółki, chyba, że wykaże, że
w momencie przyjęcia tej funkcji złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości pozostałoby bez wpływu na spłatę należności powódki. Pozwany nie wykazał, by wystąpiły okoliczności określone w art. 299 § 2 k.s.h. skutkujące zwolnieniem pozwanego z odpowiedzialności za nieregulowane zobowiązania spółki. Treść przepisu art. 299 k.s.h. nie określa odpowiedzialności członków zarządu jako odpowiedzialności za dług spółki czy za niespełnione świadczenia wynikające z zobowiązania spółki, lecz jako odpowiedzialność „za zobowiązania” spółki. Oznacza to, że stosownie do wymienionego przepisu odpowiedzialność ponoszą osoby będące członkami zarządu spółki w czasie istnienia zobowiązania, a ściślej rzecz ujmując – w czasie istnienia podstawy tego zobowiązania. Odpowiedzialność za szkodę ponosi zatem nie tylko ten członek zarządu, który pełnił tę funkcję w momencie, w którym wystąpiły przesłanki ogłoszenia upadłości. Za szkodę wierzyciela spółki odpowiedzialność ponoszą także te osoby, które członkami zarządu zostały później, jeśli przesłanki do ogłoszenia upadłości w okresie trwania ich mandatu nadal występowały.

Sąd I instancji stwierdził, że ponieważ pozwany, jako członek zarządu nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości spółki w terminie, zobowiązany jest do zapłaty na rzecz powódki odszkodowania, w części jaką powód uzyskałby od dłużnej spółki, gdyby postępowanie upadłościowe zostało wszczęte w odpowiednim czasie. Jak wynika z treści opinii biegłego, którą Sąd I instancji uznał za wyczerpującą i pełną, powód uzyskałby zaspokojenie wierzytelności – gdyby postępowanie upadłościowe zostało wszczęte
w odpowiednim czasie – w 79%. Sąd Okręgowy zatem uwzględnił powództwo w części, to jest w 79% zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 267 914,64 zł, w pozostałej zaś części powództwo oddalił.

Jednocześnie, Sąd Okręgowy oddalił powództwo w zakresie odsetek od należności głównej liczonych od dnia 11 sierpnia 2018r ., to jest od dnia następnego po dniu 10 sierpnia 2018 r., po tym jak upłynął termin w jakim dłużnik został wezwany do rozliczenia się ze współpracy, których zasądzenia domagała się powódka.

Sąd Okręgowy wskazał, że z uwagi na odszkodowawczy charakter odpowiedzialności członków zarządu w trybie art. 299 k.s.h., niewyegzekwowane od spółki odsetki stanowią szkodę, co jednak w nowym procesie wymaga od powoda wyrażenia ich wartości kwotowej. Sąd wziął pod uwagę fakt, że powódka niniejszym pozwem domagała się zasądzenia odszkodowania, a nie zasądzenia roszczenia przysługującego jej wobec dłużnej spółki.
W takim przypadku, skoro odsetki nie stanowią tu przedłużenia zobowiązania spółki, której prezesem zarządu był pozwany – powinny one zostać wyrażone kwotowo. Jak wynika z orzecznictwa niewyegzekwowane odsetki za zwłokę w zapłacie objętym tytułem wykonawczym należności mogą być objęte odszkodowaniem dochodzonym na podstawie art. 299 k.s.h., jednakże winny być zsumowane i określone kwotowo. Skoro pozwany nie odpowiada z umowy łączącej powódkę ze spółką, a jej odpowiedzialność ma jedynie charakter odszkodowawczy, nie wiążą go więc zapisy umowne, w tym co do wysokości odsetek. Powódka nie wskazała wysokości kwoty odsetek, których zasądzenia domagała się niniejszym pozwem.

W związku z tym, iż pozwany nie wykazał wystąpienia okoliczności egzoneracyjnych z art. 299 § 2 k.s.h., które zwalniałyby go od ponoszenia odpowiedzialności za nieuregulowanie zobowiązania spółki, Sąd I instancji uznał dochodzone przez powódkę roszczenie za zasadne w części, w jakiej zasądził je od pozwanego na rzecz powódki.

O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.

Na koszty poniesione przez powódkę złożyła się kwota: 16 975 zł z tytułu opłaty od pozwu, kwota 10 800 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego ustalona zgodnie z § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od udzielenia pełnomocnictwa. Łącznie kwota kosztów poniesiona przez stronę powodową to 27 792 zł. Pozwany poniósł koszty, na które złożyły się kwoty 10 800 zł
z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (zgodnie z § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.) oraz koszt wynagrodzenia biegłego sądowego w wysokości 2987,84 zł, co daje łącznie kwotę 13 804,84 zł.

Zatem w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 19 056,60 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

W apelacji od powyższego wyroku pozwany zaskarżył go w zakresie punktu 1. zarzucając sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, że pozwany jako członek zarządu nie złożył wniosku
o ogłoszenie upadłości spółki w terminie, a zatem jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powódki odszkodowania, w części jaką uzyskałaby od dłużnej spółki, gdyby postępowanie upadłościowe zostało wszczęte w odpowiednim czasie.

W oparciu o ten zarzut pozwany wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w części uwzględniającej powództwo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego nie mogła odnieść oczekiwanego przezeń skutku.

Sąd Apelacyjny podzielił w całości i uznał za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd pierwszej instancji. Ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W konsekwencji brak jest potrzeby powtarzania tychże ustaleń zgodnie z art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c.

Wbrew zarzutom apelacji zebrane w sprawie dowody Sąd Okręgowy ocenił
w granicach zakreślonych przepisem art. 233 § 1 k.p.c., nie uchybiając zasadom logicznego rozumowania, ani też doświadczenia życiowego. Przepis art. 233 k.p.c. dotyczy swobodnej oceny dowodów. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez Sąd powyższego przepisu wymaga wykazania, że Sąd I instancji uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, natomiast apelujący nie wykazał, aby Sąd Okręgowy dopuścił się powyższych naruszeń.

Wbrew zarzutom apelującego fakt, że jak wynika z opinii biegłego podstawy do złożenia wniosku o upadłość dłużnej spółki zachodziły już w III kwartale 2018 r., kiedy spółka reprezentowana była przez kuratora nie oznacza, by stan ten zmienił się w terminie późniejszym, kiedy pozwany ponownie zaczął pełnić funkcję prezesa zarządu spółki. Przeciwnie, jak wskazują to zasady logiki i doświadczenia życiowego a także twierdzenia pozwanego podniesione w apelacji zła kondycja dłużnej spółki ulega zwykle z czasem pogorszeniu. Pogorszenie kondycji finansowej spółki w chwili objęcia ponownie funkcji prezesa zarządu dłużnej spółki potwierdził zresztą skarżący. Skoro zatem podstawy do zgłoszenia wniosku o upadłość dłużnej spółki zachodziły już w III kwartale 2018 r. a jej kondycja finansowa nie uległa poprawie w kolejnych miesiącach, tym bardziej podstawy do ogłoszenia upadłości spółki zachodziły w czasie objęcia przez pozwanego ponownie funkcji prezesa zarządu pozwanej w styczniu 2019 r.

Okoliczność że z opinii biegłego wynika, że w dacie 15 marca 2019 r. dłużna spółka nie posiadała środków pieniężnych ani należności nie oznacza jeszcze, że brak było takowego majątku w chwili, gdy pozwany objął ponownie funkcję prezesa zarządu dłużnej spółki
i powinien zgłosić wniosek o jej upadłość. W konsekwencji strona pozwana obciążona w tym zakresie ciężarem dowodu wynikającym z art. 6 k.c. nie wykazała, by pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody. Wbrew zarzutom pozwanego nie można przyjąć, by pozwany nie miał realnych możliwości złożenia wniosku o upadłość spółki pełniąc funkcję prezesa zarządu przez – jego zdaniem jedynie krótki czas. Po pierwsze pozwany nie wykazał nawet jaki czas dla złożenie takowego wniosku byłby obiektywnie potrzebny. Przy tym biorąc pod uwagę, że pozwany wielokrotnie pełnił funkcję w zarządzie dłużnej spółki, brał udział w zaciąganiu spornego zobowiązania i jest jedynym wspólnikiem dłużnej spółki nie można uznać, by czas pełnienia przez niego funkcji uniemożliwiał mu złożenie wniosku o jej upadłość. W konsekwencji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność, że pozwany pełnił funkcję członka zarządu dłużnej spółki
w znacznych odstępach czasu.

Również bez znaczenia dla odpowiedzialności pozwanego pozostaje przywołany
w apelacji pozwanego fakt, że klauzula wykonalności została nadana aktowi notarialnemu nr Rep. (...) dnia 20 listopada 2018 r., kiedy pozwany nie pełnił funkcji prezesa zarządu spółki i w konsekwencji nie przesądza o wyłączeniu odpowiedzialności pozwanego za długi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której był członkiem zarządu.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki za jej zobowiązania nie jest odpowiedzialnością solidarną ze spółką ale odpowiedzialnością solidarną pomiędzy członkami zarządu, którzy odpowiadać mogą wyłącznie za długi spółki w sytuacji gdy możliwym jest bezsporne stwierdzenie, że zaspokojenie z majątku spółki nie jest możliwe.

W konsekwencji strona pozwana nie wykazała braku poniesienia przez powoda szkody w rozumieniu art. 299 § 2 k.p.c., a tym samym przesłanek egzoneracyjnych z tego przepisu. Ich wykazanie obciążało pozwanego zgodnie z treścią art. 6 k.c. w zw. z art. 299 § 2 k.s.h. Dopiero wykazanie przez pozwanego, że w majątku spółki - pomimo umorzenia
w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji - znajdują się nadal przedmioty majątkowe, z których możliwe jest zaspokojenie wierzyciela, mogłoby powodować, że nie można mówić o bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce
w rozumieniu art. 299 § 1 k.s.h. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 20 października2005 r.,
II CK 152/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 134). Odpowiedzialność, o której mowa w art. 299 § 1 k.s.h. - jak przyjmuje się w orzecznictwie - ma charakter subsydiarny, powstaje bowiem dopiero wtedy, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, a ściśle - gdy jest już oczywiste, że będzie ona bezskuteczna. Przesłanką tej odpowiedzialności jest bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce, czyli istnienie takiego stanu majątkowego spółki, w którym wiadomo, że egzekucja z jej majątku nie doprowadzi do zaspokojenia wierzyciela. Bezskuteczność egzekucji musi odnosić się do całego majątku spółki, a nie tylko do jego części. Nie w każdej sytuacji jednak konieczne jest wszczęcie tej egzekucji. Jeżeli
z okoliczności sprawy z sposób niebudzący wątpliwości wynika, że spółka nie ma żadnego majątku, z którego wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie, prowadzenie egzekucji przeciwko spółce nie jest potrzebne. Ustalenie przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić według ogólnych zasad obowiązujących w procesie, a więc za pomocą wszelkich środków dowodowych. Przesłankę tę powinien wykazać wierzyciel (art. 6 k.c.) (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2015 r., II CSK 402/14). Pozwany zaś nie wskazał żadnego majątku spółki, z którego egzekucja mogłaby zostać przeprowadzona skutecznie.

Wskazać przy tym należy, że art. 299 k.s.h. nie zawiera żadnego ograniczenia zakresu zobowiązań spółki, za które może odpowiadać członek jej zarządu. Odpowiedzialność przewidzianą w art. 299 k.s.h. ponosi bowiem osoba, która była członkiem zarządu, gdy niezaspokojona przez spółkę wierzytelność istniała, a jednocześnie była członkiem zarządu
w czasie właściwym do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r.; z dnia 2 lutego 2007 r., IV CSK 370/06, OSNC 2008, Nr 1, poz. 18; z dnia 11 lutego 2010 r., I CSK 269/09). Skoro dłużna spółka była zobowiązana do pokrycia długu wobec powódki, to za to zobowiązanie obok tej spółki na podstawie art. 299 k.s.h. odpowiedzialność ponosi także pozwany. Ze względu na odszkodowawczy charakter odpowiedzialności z art. 299 k.s.h. pozwany jako członek zarządu odpowiada za całość zobowiązań spółki, których nie można zaspokoić z majątku spółki w granicach,
w jakich pozbawił powódkę możliwości zaspokojenia na skutek braku zgłoszenia wniosku
o upadłość we właściwym terminie.

Wobec powyższego apelacja jako pozbawiona podstaw została oddalona na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 6 i § 10 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) obciążając tymi kosztami w całości pozwanego stosownie do wyniku sporu.

O odsetkach od kosztów postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98
§ 1 ² zd. 1 i 3 k.p.c.

SSA Barbara Konińska